Gebelik şekeri (gestasyonel diyabet), gebelik sırasında ilk kez ortaya çıkan kan şekeri yüksekliğidir. Gebelik hormonları insülinin etkisini azalttığı için bazı annelerde kan şekeri yükselir.
Kimlerde daha sık görülür?
- Gebelik öncesi fazla kilolu olanlar
- Ailesinde diyabet bulunanlar
- Önceki gebeliğinde gebelik şekeri ya da 4 kg’ın üstünde bebek doğuranlar
- İleri anne yaşı
Ancak risk etkeni olmayan annelerde de görülebilir; bu nedenle tarama tüm gebelere önerilir.
Şeker yükleme testi
Tarama genellikle gebeliğin 24–28. haftaları arasında yapılır. Aç karnına kan şekeri ölçüldükten sonra şekerli bir sıvı içilir ve belirli saatlerde kan şekeri tekrar ölçülür. Test süresince yemek yememek, sigara içmemek ve oturarak beklemek gerekir.
Neden önemli?
Kontrol altına alınmayan gebelik şekeri bebeğin aşırı büyümesine, doğum güçlüklerine ve doğumdan sonra bebekte kan şekeri düşüklüğüne yol açabilir. İyi haber şu ki çoğu anne beslenme düzenlemesi ve hareketle kan şekerini kontrol altına alabilir; bir kısmında ilaç tedavisi gerekir.
Doğumdan sonra
Gebelik şekeri genellikle doğumdan sonra kaybolur. Ancak ileride tip 2 diyabet riski arttığı için doğumdan sonra kontrol testi ve düzenli takip önerilir.
Sık sorulan sorular
Şeker yükleme testi kaçıncı haftada yapılır?
Genellikle gebeliğin 24. ile 28. haftaları arasında yapılır.
Gebelik şekeri bebeğe zarar verir mi?
Kontrol altına alınmazsa bebeğin aşırı büyümesine ve doğum sonrası kan şekeri düşüklüğüne yol açabilir. Takip ve tedaviyle riskler büyük ölçüde azalır.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Endişe duyduğunuz her durumda doktorunuza danışın; acil durumlarda 112'yi arayın.
Kaynaklar: WHO gebelikte hiperglisemi tanı kriterleri (2013); T.C. Sağlık Bakanlığı Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi.